Scottish Gaelic
This is the days of the week in gaelic:
⦁ Dé Luain (Jay LOO-in): Monday.
⦁ Dé Máirt (Jay march): Tuesday.
⦁ Dé Céadaoin (Jay KAY-deen): Wednesday.
⦁ Déardaoin (JAY-ar-deen): Thursday.
⦁ Dé hAoine (Jay HEEN-yeh): Friday.
⦁ Dé Sathairn (Jay SA-ha-rin): Saturday.
⦁ Dé Domhnaigh (Jay DOH-nee): Sunday.
GAELIC NOUNS
Gaelic vocubulary
GAELIC ENGLISH
a’ chjaileag (e chal-ak) the girl
air a’chaileag (ar a chai-ek) on the girl
cuil (kool) corner, nook
a’ chail (a chool) the corner
anns a’ chul (anns a chool) in the corner
a’ ghas (e ghlas) the lock
leis a ghaios (lash a ghlash) with the lock
a’ mhuir (e voouir) the sea
anns a’ mhuir (auns avooir on the sea
bananarach (ban-ar-ach) milkmaid
a’ bhanarach (a van er ach) the milk maid
combla ris a bhanaraich along with the milkmaid
cathair (ka-er) chair
a’ chathair (e cha-er) the chair
anns a chathair (auns a cha-er) in the chair
craobh (kroeuv) tree
a’ chraobh (e chroevv) the tree
anns a’ chraoibh (auns a chroeuev) in the tree
cearc (keark) hen
a’ chearc (e cheark) the hen
air a’ chirc (ar a cherk) on the hen
cir (keer) comb
a’ chir (e cheer) the comb
cluas ((kloegs) ear
a’ chluas (a chuloes) the ear
leis a’ chluas (las a chlooish) with the ear
briogais (break-ish) trousers
a’ bhriogais (e vreak ish) the trousers
anns a’ bhriogais (auns e vreak ish) in the trousers
briosgaid (breask-ech) biscuit
a’ bhriosgaid (e vreask-ech) the biscuit
air a’ bhriosgaid (ar a vreask-ech) on the biscuit
cailic (kailk) chalk
a’ chailic (e chailk) the chalk
mil (mel) honey
a’mhil (e vel) the honeycreag (kraak) a rock
GAELIC LESSONS
In a restaurant
a’ mhin the meal
le min with meal
briosgaid biscuit
Summer
a’gharian the sun
a’dearrsadh shining
a’ snamh swimming
aira’ mhuir on the sea
linne pool
triagh beach
Wildlife
cu dog
fiadh trout
iasg (eask) fish
mil honey
Penfriends
good morning – matin vahlitir letter
GAELIC LESSONS
English into Gaelic
1. I have a pen.
Tha peann again
2. Mary has a pencil
The peansail aig Mairi
3. Calum has Gaelic
Tha Gaidhlig aig Calum
4. Mary has English
Tha Beaurla aig Mairi
5. James has to go to school
Tha aig seumas ri dhol do’n sgoil
6. Calum has to go to the field
Tha aig Calum ri dhol do’n achadh
7. What have you in the purse? I have money in the purse.
De tha agad anns an sporan? Tha airgead agam anns an sporan.
8. I have to go to the shop
Tha agam ri dhol do’n bhuth.
9. Mary has to buy bread and butter in the shop.
Tha aig Mairi ri aran is im a cheannach anns a’ bhuth
10. Little James and little Janet had a cold yesterday and they had to stay in the house.
Bha fuachd aig Seumas beag agus aig Seonaid bheag an de agus bha aca ri fuireach
GAELIC LESSONS
Translate into Gaelic
1.I have a pen
Tha peann agam
2.Mary has a pencil
Tha peansail aig Mairi
3.Calum has Gaelic
Tha Gaidhlig aig Calum
4. Mary has English
Tha Beaurla aig Mairi
5. James has to go to the school
Tha aig Seumas ri dhoi do’n sgoil
6. Calum has to go to the field
Tha aig Calum ri dhol do’n achadh
7. What have you in the purse? I have money in the purse.
De tha agad anns an sporan? Tha airgead agam anns an sporan
8. I have to go to the shop
Tha agam ri dhol do’n bhuth
9. Mary has to buy bread and butter in the shop
Tha aig Mairi ri aran is im a cheannach anns a’ bhuth
10. Little James and little Janet had a cold yesterday and they had to stay in the house.
Bha fuachd aig Seumas beag agus aig Seonaid bheag an de agus bha aca ri fuireach anns an taigh
GAELIC LESSONS
GAELIC LESSONS (with answers)
1. Tha Cu agam
I have a dog
2. Tha cat aig Mairi
Mary has a cat
3. Tha Gaidhlig aig Calum
Calum has Gaelic
4.Tha Gaildhilig agus Beurla aig
Alasdair has Gaelic and English
5. A bheil Gaidhlig agad? Tha Gaidhlig agus Beurla agam.
Do you speak Gaelic? I speak Gaelic and English.
6. A bheil cu aig Calum Tha gu dearbh; tha cu mor dubh aig Calum? Tha gu dearbh; ta cu mor dubh aig Calum, agus tha cat beag boidheach aig Mairi.
Has Calum a dog? Yes indeed; Calum has a big black dog and Mary has a pretty little cat.
7. Cait a bheil an cat aig Mairi? Tha e ‘na shuidehe ri taobh an teine.
Where is Mary’s cat? It is sitting beside the fire.
8. Cait a bheil an cu aig Calum? Tha e combia ri Calum anns an achadh.
Where is Calum’s dog He is along with Calum in the field.
9. An robh Seumas beag agus Seanaid bheag anns an sgoil an de? Cha robh Carson nach robh iad anns an sgoil? Bha Fuachd aca agus bha aca ri fuireach anns an taigh fad an latha.
Were little James and little Janet in (the) school yesterday. No. Why were they not at school? They had a cold and that had to stay in the house all day.
10. Cait a bheil sibh a dol an drasda? Tha sinn a dol do’n bhuth
Where are you going now? We are going to the shop.
GAELIC LESSONS
GAELIC LESSONS (with answers)
1. Tha Cu agam
I have a dog
2. Tha cat aig Mairi
Mary has a cat
3. Tha Gaidhlig aig Calum
Calum has Gaelic
4.Tha Gaildhilig agus Beurla aig
Alasdair has Gaelic and English
5. A bheil Gaidhlig agad? Tha Gaidhlig agus Beurla agam.
Do you speak Gaelic? I speak Gaelic and English.
6. A bheil cu aig Calum Tha gu dearbh; tha cu mor dubh aig Calum? Tha gu dearbh; ta cu mor dubh aig Calum, agus tha cat beag boidheach aig Mairi.
Has Calum a dog? Yes indeed; Calum has a big black dog and Mary has a pretty little cat.
7. Cait a bheil an cat aig Mairi? Tha e ‘na shuidehe ri taobh an teine.
Where is Mary’s cat? It is sitting beside the fire.
8. Cait a bheil an cu aig Calum? Tha e combia ri Calum anns an achadh.
Where is Calum’s dog He is along with Calum in the field.
9. An robh Seumas beag agus Seanaid bheag anns an sgoil an de? Cha robh Carson nach robh iad anns an sgoil? Bha Fuachd aca agus bha aca ri fuireach anns an taigh fad an latha.
Were little James and little Janet in (the) school yesterday. No. Why were they not at school? They had a cold and that had to stay in the house all day.
10. Cait a bheil sibh a dol an drasda? Tha sinn a dol do’n bhuth
Where are you going now? We are going to the shop.
Lesson 4 exercise 1 page 25
GAELIC NOTES
Gaelic Notes
1. Bha Mairi trang
Mary was busy
Bha Calum agus Mairi ag obair
Calum and Mary were working
Bha =was
2. “an robh” is past tense
Was Mary Busy
An robh Msairi trang?
3. The affirmative answer to “an robh” is “bha”
An robh thu sgith? Bha
Were you tired? Yes
4. The negative to “an robh” is “cha robh” (cha roi)
e.g;
An robyh sibh anns an achadh an diugh? Cha robh)
Were you in the field today? No.
Cha robh mi anns an taigh.
I was not at home>
5. As in the present tense, “nach” asks a negative question, e.g,;
Nach robh Mairi trang? Bha/Cha robh
Was not Mary busy? Yes/no.
6. Before masculine singular nouns in their primary form, beginning with b, f, m, or p, the definite article changes from “an” to “am”, e.g.:
am balach (em bai-ech) the lad
am fear (em fer) the man
am maide (em ma-cha) the stick
am peann (em peaun) the pen
7. After the simple prepositions-e.g. “air” on, “aig” at “anns” in, “leis” (lash) with, “ris” (resh) to-masculine nouns beginning with b, m, p, c, and g when used in conjunction with the definite article are aspirated, and the definite article changes to “a”, thus forming what is known as the dative case, e.g.:
Tha an duine anns a bhata.
(ha en doonn auns e vaat-e)
The man is in the boat.
Tha am bata air a chladach.
(ha wem baat-e ar a chlat-ech)
The boat is on the shore.
N.B. The simple prepositions “that”, “re”, “chun” and “trid” govern the genitive case; and after “search”, “esadar”, “gus” and “mar” the noun retains the nominative form.
8. The following examples of definite and indefinite forms should be carefully noted:
leis a’ chi (jash e choo) with the dog
le cu (la loo) with a dog
anns a bhata (auns em vaat-e) in the boat
ann am bata (aun em baat-e) in a boat
ris a balach (resh e valach) to a lad
air a mbonadh (ar e von agh) on the moor
air monadh (ar mon egh) on a moor
9. When a noun beginning with “f” followed by a vowel is aspirated, the resulting “fh” combination being soundless, the primary form (an) of the definite article is retained, e.g,:
am fear (em fer) the man
but, air anfhear (ar a nner) on the man
GAELIC “is this”
An Seo (Gaelic)
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
UIs this
UIs this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
Is this
GAELIC VOCABULARY
GAELIC VOCABULARY
rinn (rinn) did, made (irreg)
an e seo (e nne sho) is this?
Di-luain (je-looin) Monday
Di-Mairt (jermaarsh) Tuesday
dearg (jer-ek) red
gorm (jer-ek) blue
an tough leat (en toe-leat) do you (sing) like? (lit it is pleasing with you?)
‘s toigh (stoe) yes (affirmitive answer to “an toigh”)
cha toigh leam (cha toe leam) I do not like
‘s fearr leam (sfeaar leam) I prefer (lit. it is better with me)
Iain (eainn) John
cunntas (koon-tes) m. counting, arithmetic
leugadh (lla-egh) m. reading
co’ leis (ko lash) whose? (lit with whom?)
spain (spaainn) f. spoon
cupa (kooh-pe) m. cup
sasar (saa-sar) m. saucer
anns an t-sasar (auns en taa-ser) in the saucer
sgian (ske-en) f. knife
tubhaite (too-el-cha) f. tablecloth
dath (da) m. colour
cinnteach (keen-chach) sure
am bu toigh leart (em boo too leat) would you like?
a dhol (aghol) to go
a dh iasgach (e yeask-ach) to fish
an nochd (en nochk) tonight
urlar (oor-jar) floor
bhuail (vooil) struck (active verb)
a (e) (conjunction)