DAYS OF THE WEEK

Scottish Gaelic
This is the days of the week in gaelic:
⦁ Dé Luain (Jay LOO-in): Monday.
⦁ Dé Máirt (Jay march): Tuesday.
⦁ Dé Céadaoin (Jay KAY-deen): Wednesday.
⦁ Déardaoin (JAY-ar-deen): Thursday.
⦁ Dé hAoine (Jay HEEN-yeh): Friday.
⦁ Dé Sathairn (Jay SA-ha-rin): Saturday.
⦁ Dé Domhnaigh (Jay DOH-nee): Sunday.

GAELIC NOUNS

Gaelic vocubulary

GAELIC ENGLISH

a’ chjaileag (e chal-ak) the girl

air a’chaileag (ar a chai-ek) on the girl 

cuil (kool) corner, nook

a’ chail (a chool) the corner

anns a’ chul (anns a chool) in the corner

a’ ghas (e ghlas) the lock

leis a ghaios (lash a ghlash) with the lock

a’ mhuir (e voouir) the sea

anns a’ mhuir (auns avooir on the sea

bananarach (ban-ar-ach) milkmaid

a’ bhanarach (a van er ach) the milk maid

combla ris a bhanaraich along with the milkmaid

cathair (ka-er) chair

a’ chathair (e cha-er) the chair

anns a chathair (auns a cha-er) in the chair

craobh (kroeuv) tree

a’ chraobh (e chroevv) the tree

anns a’ chraoibh (auns a chroeuev) in the tree

cearc (keark) hen

a’ chearc (e cheark) the hen

air a’ chirc (ar a cherk) on the hen

cir (keer) comb

a’ chir (e cheer) the comb

cluas ((kloegs) ear

a’ chluas (a chuloes) the ear

leis a’ chluas (las a chlooish) with the ear

briogais (break-ish) trousers

a’ bhriogais (e vreak ish) the trousers

anns a’ bhriogais (auns e vreak ish) in the trousers

briosgaid (breask-ech) biscuit

a’ bhriosgaid (e vreask-ech) the biscuit

air a’ bhriosgaid (ar a vreask-ech) on the biscuit

cailic (kailk) chalk

a’ chailic (e chailk) the chalk

mil (mel) honey

a’mhil (e vel) the honeycreag (kraak) a rock

GAELIC LESSONS

In a restaurant

a’ mhin the meal

le min with meal

briosgaid biscuit

Summer

a’gharian the sun

a’dearrsadh shining

a’ snamh swimming

aira’ mhuir on the sea

linne pool

triagh beach

Wildlife

cu dog

fiadh trout

iasg (eask) fish

mil honey

Penfriends

good morning matin vahlitir letter

GAELIC LESSONS

English into Gaelic

1. I have a pen.

Tha peann again

2. Mary has a pencil

The peansail aig Mairi

3. Calum has Gaelic

Tha Gaidhlig aig Calum

4. Mary has English

Tha Beaurla aig Mairi

5. James has to go to school

Tha aig seumas ri dhol do’n sgoil

6. Calum has to go to the field

Tha aig Calum ri dhol do’n achadh

7. What have you in the purse? I have money in the purse.

De tha agad anns an sporan? Tha airgead agam anns an sporan.

8. I have to go to the shop

Tha agam ri dhol do’n bhuth.

9. Mary has to buy bread and butter in the shop.

Tha aig Mairi ri aran is im a cheannach anns a’ bhuth

10. Little James and little Janet had a cold yesterday and they had to stay in the house.

Bha fuachd aig Seumas beag agus aig Seonaid bheag an de agus bha aca ri fuireach

GAELIC LESSONS

Translate into Gaelic

1.I have a pen

Tha peann agam

2.Mary has a pencil

Tha peansail aig Mairi

3.Calum has Gaelic

Tha Gaidhlig aig Calum

4. Mary has English

Tha Beaurla aig Mairi

5. James has to go to the school

Tha aig Seumas ri dhoi do’n sgoil

6. Calum has to go to the field

Tha aig Calum ri dhol  do’n achadh

7. What have you in the purse? I have money in the purse.

De tha agad anns an sporan? Tha airgead agam anns an sporan

8. I have to go to the shop

Tha  agam ri dhol do’n bhuth

9. Mary has to buy bread and butter in the shop

Tha aig Mairi ri aran is im a cheannach anns a’ bhuth

10. Little James and little Janet had a cold yesterday and they had to stay in the house.

Bha fuachd aig Seumas beag agus aig Seonaid bheag an de agus bha aca ri fuireach anns an taigh

GAELIC LESSONS

GAELIC LESSONS (with answers)

1. Tha Cu agam

I have a dog

2. Tha cat aig Mairi

Mary has a cat

3. Tha Gaidhlig aig Calum

Calum has Gaelic

4.Tha Gaildhilig agus Beurla aig 

Alasdair has Gaelic and English

5. A bheil Gaidhlig agad? Tha Gaidhlig agus Beurla agam.

Do you speak Gaelic? I speak Gaelic and English.

6. A bheil cu aig Calum Tha gu dearbh; tha cu mor dubh aig Calum? Tha gu dearbh; ta cu mor dubh aig Calum, agus tha cat beag boidheach aig Mairi. 

Has Calum a dog? Yes indeed; Calum has a big black dog and Mary has a pretty little cat.

7. Cait a bheil an cat aig Mairi? Tha e ‘na shuidehe ri taobh an teine.

Where is Mary’s cat? It is sitting beside the fire.

8. Cait a bheil an cu aig Calum? Tha e combia ri Calum anns an achadh.

Where is Calum’s dog He is along with Calum in the field.

9. An robh Seumas beag agus Seanaid bheag anns an sgoil an de? Cha robh Carson nach robh iad anns an sgoil? Bha Fuachd aca agus bha aca ri fuireach anns an taigh fad an latha.

Were little James and little Janet in (the) school yesterday. No. Why were they not at school? They had a cold and that had to stay in the house all day.

10. Cait a bheil sibh a dol an drasda? Tha sinn a dol do’n bhuth

Where are you going now? We are going to the shop.

GAELIC LESSONS

GAELIC LESSONS (with answers)

1. Tha Cu agam

I have a dog

2. Tha cat aig Mairi

Mary has a cat

3. Tha Gaidhlig aig Calum

Calum has Gaelic

4.Tha Gaildhilig agus Beurla aig 

Alasdair has Gaelic and English

5. A bheil Gaidhlig agad? Tha Gaidhlig agus Beurla agam.

Do you speak Gaelic? I speak Gaelic and English.

6. A bheil cu aig Calum Tha gu dearbh; tha cu mor dubh aig Calum? Tha gu dearbh; ta cu mor dubh aig Calum, agus tha cat beag boidheach aig Mairi. 

Has Calum a dog? Yes indeed; Calum has a big black dog and Mary has a pretty little cat.

7. Cait a bheil an cat aig Mairi? Tha e ‘na shuidehe ri taobh an teine.

Where is Mary’s cat? It is sitting beside the fire.

8. Cait a bheil an cu aig Calum? Tha e combia ri Calum anns an achadh.

Where is Calum’s dog He is along with Calum in the field.

9. An robh Seumas beag agus Seanaid bheag anns an sgoil an de? Cha robh Carson nach robh iad anns an sgoil? Bha Fuachd aca agus bha aca ri fuireach anns an taigh fad an latha.

Were little James and little Janet in (the) school yesterday. No. Why were they not at school? They had a cold and that had to stay in the house all day.

10. Cait a bheil sibh a dol an drasda? Tha sinn a dol do’n bhuth

Where are you going now? We are going to the shop.

Lesson 4 exercise 1 page 25

GAELIC NOTES

Gaelic Notes

1. Bha Mairi trang

Mary was busy

Bha Calum agus Mairi ag obair

Calum and Mary were working

Bha =was

2. “an robh” is past tense

Was Mary Busy

An robh Msairi trang?

3. The affirmative answer to “an robh” is “bha”

An robh thu sgith? Bha

Were you tired? Yes

4. The negative to “an robh” is “cha robh” (cha roi)

e.g; 

An robyh sibh anns an achadh an diugh? Cha robh)

Were you in the field today? No.

Cha robh mi anns an taigh.

I was not at home>

5. As in the present tense, “nach” asks a negative question, e.g,;

Nach robh Mairi trang? Bha/Cha robh

Was not Mary busy? Yes/no.

6. Before masculine singular nouns in their primary form, beginning with b, f, m, or p, the definite article changes from “an” to “am”, e.g.:

am balach (em bai-ech) the lad

am fear (em fer) the man

am maide (em ma-cha) the stick

am peann (em peaun) the pen

7. After the simple prepositions-e.g. “air” on, “aig” at “anns” in, “leis” (lash) with, “ris” (resh) to-masculine nouns beginning with b, m, p, c, and g when used in conjunction with the definite article are aspirated, and the definite article changes to “a”, thus forming what is known as the dative case, e.g.:

Tha an duine anns a bhata.

(ha en doonn auns e vaat-e)

The man is in the boat.

Tha am bata air a chladach.

(ha wem baat-e ar a chlat-ech)

The boat is on the shore.

N.B. The simple prepositions “that”, “re”, “chun” and “trid” govern the genitive case; and after “search”, “esadar”, “gus” and “mar” the noun retains the nominative form.

8. The following examples of definite and indefinite forms should be carefully noted:

leis a’ chi (jash e choo) with the dog

le cu (la loo) with a dog

anns a bhata (auns em vaat-e) in the boat

ann am bata (aun em baat-e) in a boat

ris a balach (resh e valach) to a lad

air a mbonadh (ar e von agh) on the moor

air monadh (ar mon egh) on a moor

9. When a noun beginning with “f” followed by a vowel is aspirated, the resulting “fh” combination being soundless, the primary form (an) of the definite article is retained, e.g,:

am fear (em fer) the man

but, air anfhear (ar a nner) on the man

GAELIC “is this”

An Seo (Gaelic)

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this 

Is this

Is this

Is this

Is this

UIs this

UIs this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

Is this

GAELIC VOCABULARY

GAELIC VOCABULARY

rinn (rinn) did, made (irreg)

an e seo (e nne sho) is this?

Di-luain (je-looin) Monday

Di-Mairt (jermaarsh) Tuesday

dearg (jer-ek) red

gorm (jer-ek) blue

an tough leat (en toe-leat) do you (sing) like? (lit it is pleasing with you?)

‘s toigh (stoe) yes (affirmitive answer to “an toigh”)

cha toigh leam (cha toe leam) I do not like

‘s fearr leam (sfeaar leam) I prefer (lit. it is better with me)

Iain (eainn) John

cunntas (koon-tes) m. counting, arithmetic

leugadh (lla-egh) m. reading

co’ leis (ko lash) whose? (lit with whom?)

spain (spaainn) f. spoon

cupa (kooh-pe) m. cup

sasar (saa-sar) m. saucer

anns an t-sasar (auns en taa-ser) in the saucer

sgian (ske-en) f. knife

tubhaite (too-el-cha) f. tablecloth

dath (da) m. colour

cinnteach (keen-chach) sure

am bu toigh leart (em boo too leat) would you like?

a dhol (aghol) to go

a dh iasgach (e yeask-ach) to fish

an nochd (en nochk) tonight

urlar (oor-jar) floor

bhuail (vooil) struck (active verb)

a (e) (conjunction)